All about insurance

ဝမ္းေဝးကာဗာ (One-Way Coverage) ယူရမလား၊ ဖူးကာဗာ (Full Coverage) ယူရမလား

ကားအာမခံ ဝယ္ယူထားရွိတဲ့အခါမွာ ပထမဆံုး စဥ္းစားဆံုးျဖတ္ရတဲ့ အခ်က္က ဝမ္းေဝးကာဗာ (One-Way Coverage) ယူရမလား၊ ဖူးကာဗာ (Full Coverage) ယူရမလား ဆိုတာပါပဲ။ ဒီႏွစ္ခုရဲ႕ ျခားနားပံုကို အရိုးရွင္းဆံုးေျပာရရင္

ဝမ္းေဝးကာဗာက အတိုက္ခံရတဲ့သူ ဘက္ကိုဘဲ ႏွစ္နာေၾကးေပးတယ္။ ဖူးကာဗာ က အတိုက္ခံရတဲ့ ဘက္ကိုေရာ၊ တိုက္တဲ့လူဘက္ကိုေရာ ႏွစ္နာေၾကးေပးတယ္လို႔ အေပၚယံ မွတ္ယူႏိုင္ပါတယ္။

တနည္းေျပာရရင္ –

က) ဝမ္းေဝးကာဗာ ဆိုတာ “သူတပါးထိခိုက္မႈ အာမခံ” (Liability Insurance) ကိုဆိုလိုတာပါ။ ယာဥ္တိုက္မႈျဖစ္တဲ့အခါ ကိုယ့္အမွားေၾကာင့္ သူတပါးထိခိုက္ႏွစ္နာသြားတဲ့အေပၚမွာ ကိုယ္ဘယ္က နစ္နာေၾကးေပးရမယ့္ ကုန္က်စရိတ္အတြက္ အာမခံ ထားရွိတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါက အင္ဒီယားနားျပည္နယ္မွာ မျဖစ္မေနထားရွိရတဲ့ အာမခံ အမ်ိဳးအစား ျဖစ္ပါတယ္။

ခ) ဖူးကာဗာ ဆိုတာက “အလုံးစုံေမာ္ေတာ္ယာဥ္အာမခံ” (Full Coverage Insurance) ကို ဆိုလိုတာပါ။ သူတပါးကို ေလ်ာ္ေၾကးေပးဖို႔အျပင္ ကားအာမခံထားရွိသူရဲ႕ ကားပ်က္စီးဆံုးရံႈးမႈအတြက္ ကို ထားရွိတဲ့ အာမခံ ျဖစ္ပါတယ္။ အမွားက်ဴးလြန္တဲ့သူအတြက္ က်န္းမာေရးအာမခံေတာ့ မပါဝင္ပါဘူး။ ဒီအာမခံ အမ်ိဳးအစားက မယူမေနရ သတ္မွတ္ခ်က္မရွိပါဘူး။

အေသးစိတ္ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ –

သူတပါးထိခိုက္မႈ အာမခံ (Liability Insurance)

ယာဥ္တိုက္မႈ တစ္ခုမွာ အမွားက်ဴးလြန္တဲ့သူက ထိခိုက္နစ္နာသြားတဲ့ တပါးသူအတြက္ က်န္းမာေရးေဆးကုသစရိတ္နဲ႔ ကားအပါအဝင္ ပ်က္ဆီးသြားတဲ့ ရုပ္ဝတၱဳေတြကို နဂိုပကတိအတိုင္း ျပန္လည္ျပဳျပင္ဖို႔ ဒါမွမဟုတ္ အစားထိုးေပးဖို႔ အျပည္အဝ တာဝန္ယူေပးရပါတယ္။ အမွားက်ဴးလြန္တဲ့သူ အေပၚ က်ေရာက္လာတဲ့ ဒီဝန္ထုတ္ဝန္ပိုးကို Liability လို႔ ေခၚတာပါ။

အင္ဒီယားနားျပည္နယ္မွာ ကားတိုင္း “သူတပါးထိခိုက္မႈ အာမခံ” မျဖစ္မေန ထားရွိရပါတယ္။ ဒီအာမခံ မွာ အဓိက အခ်က္ (၃) ခ်က္ပါဝင္ပါတယ္။ ဒါေတြက

၁။ ထိခိုက္ဒဏ္ယာရသူ တစ္ဦးအတြက္ အာမခံ ကုမၸဏီဘက္က အမ်ားဆံုးေပးရမယ့္ နစ္နာေၾကးပမာဏ

၂။ ထိခိုက္ဒဏ္ယာရသူ အားလံုးေပါင္းအတြက္ အာမခံ ကုမၸဏီဘက္က အမ်ားဆံုးေပးရမယ့္ နစ္နာေၾကးပမာဏ

၃။ ႏွစ္နာသူရဲ႕ ပိုင္ဆိုင္မႈအတြက္ အာမခံ ကုမၸဏီဘက္က အမ်ား ဆံုးေပးရမယ့္ နစ္နာေၾကးပမာဏ တို႔ျဖစ္ပါတယ္။

အင္ဒီယားနားျပည္နယ္မွာ အနည္းဆံုး မျဖစ္မေနထားရွိရမယ့္ အာမခံ နစ္နာေၾကး ပမာဏ ကို 25/50/25 လို႔ သတ္မွတ္ပါတယ္။

ဥပမာ အျဖစ္ေျပာရရင္ ျပည္နယ္အစိုးရက သတ္မွတ္ထားတဲ့အတိုင္း သူတပါးထိခိုက္မႈ အာမခံ ဝမ္းေဝးကာဗာယူထားသူတစ္ေယာက္အေနနဲ႔ ကိုယ့္အမွားေၾကာင့္ တျခား ကား ႏွစ္စီးကို တိုက္မိတယ္။ ကား ၂ စီးလံုး ပ်က္ဆီးဆံုးရံႈးမႈေတြရွိတယ္။ အဲ့ဒီကား ၂ စီးေပၚမွာ ပါတဲ့ လူ ၅ ဦးလည္း ဒဏ္ယာ ကိုယ္စီ ရရွိသြားၾကတယ္ ဆိုပါစို႔။

ဒီေတာ့

က) ပထမ အခ်က္အရ လူတစ္ဦးအတြက္ အာမခံ ကုမၸဏီဘက္က အမ်ားဆံုး နစ္နာေၾကး ေဒၚလာ ၂၅၀၀၀ အထိ ေပးမယ္လို႔ သတ္မွတ္ထားတဲ့အတြက္ လူတစ္ဦးကို ေဒၚလာ ၂၅၀၀၀ အထိ ႏွစ္နာေၾကး ေပးပါတယ္။

ခ) ဒုတိယ အခ်က္အရ ႏွစ္နာသူအားလံုးအတြက္ အာမခံ ကုမၸဏီဘက္က အမ်ားဆံုး ႏွစ္နာေၾကး ေဒၚလာ ၅၀၀၀၀ အထိ ေပးမယ္လို႔ သတ္မွတ္ထားတဲ့အတြက္ ႏွစ္နာသူ ၅ ဦးေပါင္းအတြက္ စုစုေပါင္း ေဒၚလာ ၅၀၀၀၀ အထိ ႏွစ္နာေၾကး ေပးပါတယ္။

ဂ) တတိယ အခ်က္အရ ရုပ္ဝတၳဳဆံုးရံႈးမႈအတြက္ အာမခံ ကုမၸဏီဘက္က စုစုေပါင္း ေဒၚလာ ၂၅၀၀၀ အထိ ေပးမယ္လို႔ သတ္မွတ္ထားတဲ့အတြက္ ကား ႏွစ္စီးအတြက္ စုစုေပါင္း ေဒၚလာ ၂၅၀၀၀ အထိ ႏွစ္နာေၾကး ေပးပါတယ္။

ထိခိုက္ႏွစ္နာမႈ မ်ားလြန္းတဲ့ အေျခအေနမ်ိဳးမွာ အာမခံ ကုမၸဏီဘက္က သတ္မွတ္ထားသေလာက္ အျပည့္အဝ ေပးေပမယ့္ မလံုေလာက္တဲ့အခါမွာ အမွားက်ဴးလြန္သူက လိုေငြ ကို စိုက္ထုတ္ေပးရပါတယ္။ စပ္ၾကားကာလမွာ အတိုက္ခံရတဲ့ ကား ၂ စီး ဆီဘက္က အာမခံ ကုမၸဏီေတြက အတိုင္းအတာတစ္ခုအထိ စိုက္ထုတ္ထားေပးတဲ့ အစီအစဥ္လည္း ရွိပါတယ္။

အလုံးစုံေမာ္ေတာ္ယာဥ္အာမခံ (Full Coverage Insurance)

ဖူးကာဗာ လို႔ေခၚတဲ့ အလုံးစုံေမာ္ေတာ္ယာဥ္အာမခံဟာ သူတပါးထိခိုက္မႈ အာမခံ ျပင္ အမွားက်ဴးလြန္သူရဲ႕ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္အတြက္ကိုပါ ထပ္ေလာင္းျဖည့္စြက္ထားတဲ့ အာမခံ မ်ိဳးျဖစ္တဲ့အတြက္ အမွားက်ဴးလြန္သူရဲ႕ ကားကို ျပန္ျပင္ဖို႔ ဒါမွမဟုတ္ အစားထိုးအတြက္ကိုလည္း အာမခံ ကုမၸဏီဘက္က တာဝန္ယူေပးပါတယ္။ အလုံးစုံေမာ္ေတာ္ယာဥ္အာမခံ ဆိုလို အကန္႔အသတ္မရွိ ဘာျဖစ္ျဖစ္ ျဖစ္သေလာက္ ေလ်ာ္ေပးမယ္ ဆိုတာမ်ိဳးလည္း မဟုတ္ျပန္ပါဘူး။ ဒီမွာ ယာဥ္တိုက္မႈ အာမခံ နဲ႔ အေထြေထြစုေပါင္း အာမခံ ဆိုၿပီး ႏွစ္မ်ိဳးရွိပါတယ္။

က) ယာဥ္တိုက္မႈ အာမခံ (Collision Insurance) ဆိုတာ ကားေမာင္းေနတဲ့အခ်ိန္မွာ တျခားကားကိုျဖစ္ျဖစ္၊ လူကိုျဖစ္ျဖစ္၊ တရိစာၦန္ကိုျဖစ္ျဖစ္၊ အျခားရုပ္ဝတၳဳကိုျဖစ္ျဖစ္ တိုက္မိတဲ့ အခါ ဒါမွမဟုတ္ ကားလမ္းေဘးထိုးက်သြားတဲ့အခါ မ်ိဳးမွာလည္း ပ်က္စီးသြားတဲ့ ကားအတြက္ ေလ်ာ္ေၾကးျပန္ေပးတဲ့ အာမခံ အမ်ိဳးအစားျဖစ္ပါတယ္။

ခ) အေထြေထြစုေပါင္း အာမခံ (Comprehensive Insurance) ဆိုတာ ကားေမာင္းေနတဲ့အခ်ိန္မွာမဟုတ္ဘဲ သဘာဝေဘးအႏၱရာယ္ေၾကာင္း ကားပ်က္စီးတာျဖစ္ျဖစ္၊ မီးေလာင္လို႔ျဖစ္ျဖစ္၊ ေဖာက္တြင္းခိုးယူမႈေၾကာင့္ ျဖစ္ျဖစ္ ပ်က္စီးသြားတဲ့ ကားအတြက္ ေလ်ာ္ေၾကးျပန္ေပးတဲ့ အာမခံ အမ်ိဳးအစားျဖစ္ပါတယ္။

ႏွစ္ခုကို ခြဲျခားၾကည့္မယ္ဆိုရင္ သစ္ပင္ကို ဝင္တိုက္မီရင္ ယာဥ္တိုက္မႈ အာမခံ (Collision Insurance) နဲ႔ အၾကံဳးဝင္တယ္။ ကားရပ္ထားတဲ့အခ်ိန္ သစ္ပင္က်ိဳးျပီး ကားေပၚက်တယ္ဆိုရင္ အေထြေထြစုေပါင္း အာမခံ (Comprehensive Insurance) နဲ႔ အၾကံဳးဝင္ပါတယ္။

ဒီထက္ပိုၿပီးျပည့္စံုခ်င္တယ္ဆိုရင္ေတာ့ က်န္းမာေရး ေဆးကုသမႈ အာမခံ (Medical Coverage) ကို ျဖည့္ထည့္ရပါတယ္။ ဒါက မထားမေနရဆိုေပမယ့္ ယာဥ္တိုက္မႈ တစ္ခုျဖစ္ရင္ အမွားက်ဴးလြန္သူအပါအဝင္ ယာဥ္တိုက္မႈမွာ ပါဝင္သူတိုင္းနဲ႔ အၾကံဳးဝင္တဲ့အတြက္ လူအမ်ားစုက က်န္းမာေရး ေဆးကုသမႈ အာမခံ ထည့္ေပါင္းၾကပါတယ္။

ဝမ္းေဝးကာဗာ (One-Way Coverage) အင္ဒီယားနားျပည္နယ္က မျဖစ္မေနထားရွိရမွာ ျဖစ္လို႔ ယူရေပမယ့္ ဖူးကာဗာ (Full Coverage) ယူသင့္ မယူသင့္ကေတာ့ ကိုယ့္ကားတန္ဖိုးအေပၚ မူတည္ၿပီး ဆံုးျဖတ္ရမယ့္ ကိစၥပါ။ ကားကို အေၾကြးနဲ႔ဝယ္ထားရင္ ေငြေခ်းထားေပးတဲ့ ဘဏ္က ဖူးကာဗာ မျဖစ္မေနယူခိုင္းေလ့ရွိပါတယ္။ ဖူးကာဗာရွိသည္ျဖစ္ေစ မရွိသည္ျဖစ္ေစ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ ဆံုးရံႈးသြားတဲ့အခါ ဘဏ္က ထုတ္ေခ်းထားေပးတဲ့ ေငြကို အျပည့္အဝ ျပန္လည္ေတာင္းခံမွာျဖစ္ပါတယ္။ ကားလည္း ဆံုး၊ ကားေၾကြးလည္းဆပ္ရမယ့္ အေျခအေနမ်ိဳး မျဖစ္ရေအာင္ ကားေၾကြးရွိၿပီး တန္ဖိုးႀကီးတဲ့ကားေတြအတြက္ ဖူးကာဗာထားတာ သင့္ေလ်ာ္ေပမယ့္ တန္ဖိုးနည္းတဲ့ ကားေတြအတြက္ ဖူးကာဗာ ထားတာက သိပ္မထူးျခားလွပါဘူး။